1I-f: Held van de as Den Haag-Rotterdam

Wednesday 9 April, 2008

Wat was de Nederlandse underground geweest zonder Ferenc van der Sluys? In ieder geval een stuk minder kleurrijk. Al sinds de vroege jaren negentig bestookt hij de wereld met zijn tegendraadse muziek - eerst als onderdeel van de roemruchte Haagse acidgroep Unit Moebius, later onder aliassen als Interr-Ference, Jungian Archetype en Beverly Hills 808303. Maar de meesten kennen hem als I-f, de man achter electro klassieker Space Invaders Are Smoking Grass (1997), platenlabel Viewlexx en online piratenzender CBS (Cybernetic Broadcasting System). In het buitenland wordt hij gezien als één van de meest illustere figuren die de Hollandse dansklei ooit heeft voortgebracht, maar gek genoeg is daar in eigen land vaak weinig van te merken. Ferenc: "Mensen hier hebben een hele erge muzieksmaak."

Door Aron Friedman

Wie lid wil worden van het CBS internetforum moet eerst een hele waslijst reglementen onderschrijven waarin hem ten strengste wordt verboden om te spammen. Echte muziekfreaks en -fetisjisten mogen blijven; 'selfkickers' worden genadeloos doorgelinkt naar MySpace. De ruim vijftienhonderd leden van deze internationale community hebben een broertje dood aan commercie. Gespreksonderwerpen zijn niet de hedendaagse charts of wat de volgende muziekhype wordt, maar discoklappers uit een grijs verleden en heruitgebrachte electro klassiekers. Op de twenty-four-seven radiostream heeft muziek uit de jaren zeventig, tachtig en negentig even veel belangstelling als tracks van de afgelopen jaren. Welkom in de tegendraadse wereld van de underground.

Radiolandschap
 "Internet heeft levens gered", weet Ferenc. "Als jij een fetisj hebt, zijn er altijd wel vijfhonderd debielen op deze wereld te vinden met dezelfde fetisj. Vroeger moest je heel veel uitgaan of gebruik maken van gekopieerde blaadjes om elkaar te vinden. Maar tegenwoordig heb je alleen nog een goede zoekmachine nodig om gelijkgestemden te vinden." Zijn eigen fetisj is muziek - en dan met name die van piratenzenders. De illegale radiostations van Den Haag en omstreken verzorgden begin jaren tachtig de soundtrack van zijn jeugd en sindsdien is hij geobsedeerd door het medium.

Zelf startte hij zijn eigen piratenzender in de late jaren tachtig. "Het was een mooie tijd", herinnert hij zich. "We deden van alles om de politie te omzeilen. Hoofdzenders inmetselen in liftschachten en zelf een klein zendertje gebruiken, zodat we niet helemaal uit de lucht zouden gaan als we gepakt werden door de politie." Hij moet lachen: "Of er ooit iemand geluisterd heeft, is natuurlijk een ander verhaal." Nee, luistercijfers zijn voor Ferenc nooit een drijfveer geweest - wel het bedroevende radiolandschap van Nederland. "Het lijkt wel of op de radio alleen maar plaats is voor de mainstream. De enige landelijke zender die begin jaren negentig ondergrondse muziek draaide was de VPRO. Maar zelfs zij zijn nu niet meer interessant. Ik snap Hilversum niet - het publiek moet ervoor betalen, terwijl ze alleen maar hits door je strot proberen te duwen."

Gelukkig heeft hij dankzij het web een veel groter bereik. CBS telt leden uit alle delen van de wereld. Van Noord-Amerika tot Australië en van Azië tot Zuid-Amerika - in bijna elk land bevindt zich wel een handjevol freaks die aan de zender gekluisterd zitten. De programmamakers komen voornamelijk uit Nederland, maar CBS is ook een ontmoetingsplaats waar muziek en andere informatie kan worden uitgewisseld "In feite helpt het hele forum mee met de input. Het bedrijf is in Nederlandse handen, maar CBS is een internationaal ding geworden."

Midherrie
Ferenc heeft een haat-liefde verhouding met Nederland. Dit is immers het thuisland van wat hij de Westcoast scene noemt. Daarmee bedoelt hij het kluster van labels, producers, dj's en muziekliefhebbers dat zich op de as Rotterdam - Den Haag bevindt. Labels als Clone, Bunker en Viewlexx; artiesten als Rude 66 en Serge. Wat hem betreft krijgen deze figuren veel te weinig aandacht van de Nederlandse media.

"We hebben hier een ton aan goede labels en producers, die veel bekender zijn in het buitenland dan hier. Je kan proberen wat je wilt, maar echt aanslaan zal het hier nooit. Nederlanders hebben een hele erge muzieksmaak. Ze luisteren nog steeds naar van die midherrie als jungle - vinden ze mooi. Op CBS zitten wel veel Nederlandse luisteraars, maar het blijft een select groepje. Als je hier een feestje geeft, is het altijd dezelfde inteelt die je tegenkomt en dat is jammer. Niet dat we ooit mainstream zullen worden, maar tussen obscuur en middle of the road is nog zoveel meer te beleven."

Vaak genoeg heeft Ferenc overwogen om naar het buitenland te verhuizen. Naar Italië of Spanje, waar zijn sound pas echt gewaardeerd wordt. "Je hebt daar een echte feestcultuur. Mensen hoeven niet naar de klote te zijn voordat ze gaan dansen. Vanaf het moment dat ze binnen komen, gaan ze op in de muziek." Maar na een jaartje in Barcelona kwam hij toch tot de conclusie dat Nederland zo gek niet is. "Het internet deugt daar van geen kanten. Bovendien is Schiphol een centraal punt van waaruit je makkelijk overal in Europa kunt komen."

Breek hem overigens de bek niet open over Berlijn. "Wat een kutstad", verzucht hij. "Die minimal scene, daar prik je toch zo doorheen. Allemaal voer voor drugs. Begrijp me niet verkeerd, ik ben heel erg voor de DIY (Do It Yourself) attitude. Maar negen van de tien platen die ik uit dat genre hoor, klinken als iemands eerste plaat. Je kan beter, denk ik dan. Stop gewoon wat meer tijd in je producties."

Op nieuwe producties van Ferenc zullen we nog een tijdje moeten wachten. CBS neemt namelijk zijn halve studio in beslag. Bovendien slokt de radiozender bijna al zijn tijd op. Maar hij vindt het prima zo. "Voorlopig heb ik geen andere wensen dan mijn radioprogramma's te maken. De queeste voor de perfecte beat zal nooit stoppen. En waarom ook? Wekelijks zakt mijn broek nog af van de muziek die ik hoor of draai... en dat gevoel is onbeschrijfelijk mooi."

Komende vrijdag 11 april kun je I-f aanschouwen in  11 tijdens DJB presents Clone We Are. Naast I-f komt Clone icoon Serge mee en vanuit het verre Italië The Raiders Of The Lost Arp.