Column Guuz Hoogaerts: Bekentenissen van een vinyljunk
Tuesday 30 May, 2006
Jongens waren we, met een onstilbare muzikale honger. We spelden de muziekbladen, we fietsten van ons forensendorp naar de Grote Stad (Breda) om daar in een weggestopte, maar goed gesorteerde platenwinkel de nieuwste releases op te snuiven. Het rook altijd heel typisch in de toen nog vooral door vinyl gedomineerde winkel, een beetje muf, droog. Maar voor ons was het Chanel No.5. Er viel altijd veel te luisteren, maar het zakgeld en de bezorgersverdiensten waren beperkt, dus je moest goed afwegen wat je ging meenemen. Dat kon soms uren duren, tot groot chagrijn van het personeel. Behalve van de eigenaar, die begreep de Salomonsoordelen die we soms moesten vellen. Onderling werd druk getaped op cassettebandjes, we maakten zelf compilaties met fantastische hoesjes, we plunderden collecties van vrienden, vage kennissen en aangetrouwde familie. En nooit nam de honger af.
De opwinding die het binnenlopen van een platenwinkel teweeg brengt, is door een internetforum-bezoeker wel eens omschreven als een combinatie van menselijke geilheid en de angst van een in een hoek gedreven dier. De druk op de blaas en darmen neemt toe, poriën gaan open staan, je weet niet waar je moet kijken, waar te beginnen, je wilt weg, maar toch blijven, je vergeet de tijd.
Was ik altijd wel in staat om mezelf enigszins in toom te houden, de eerste keer dat ik over de drempel stapte van Amoeba Music in Haight-Asbury, San Fransisco moest ik alle zeilen bijzetten om tranen en knikkende knieën te bedwingen. Zó groot. Zó veel. Zó goedkoop. Een jaar of wat later bleek de vestiging in SanFran een grotere broer te hebben, aan Sunset Boulvard te Los Angeles. Ik was daar met M., en toen we binnen kwamen raakten we elkaar onwillekeurig aan. Alsof we steun zochten, om niet om te vallen van verbazing, van pure platengeiligheid. Of angst. De winkel in Los Angeles heeft shoppingmandjes, maar wagentjes zouden ook geen overbodige luxe zijn. Ruimte zat tussen de paden ook. Méters vinyl, nog veel meters cd, en een constante aanvoer van elk denkbaar genre. Zelfs nu ik het opschrijf krijg ik het weer warm.
Nederlandse tegenhangers van Amoeba zijn er eigenlijk niet, of het zou Sounds in Venlo moeten zijn. Maar over het algemeen zijn platenwinkels in Nederland klein, krap maar knus. Sinds ik in Amsterdam woon, heb ik een route langs voor mij interessante winkels waar ik gemiddeld twee keer per week langsga. Die route is alsmaar korter geworden.
Een jaar of vijf geleden was de Nieuwe Nieuwstraat, nabij de Nieuwezijds Voorburgwal, hčt platenstraatje van Amsterdam. Als je tenminste van dance hield. Soul Food zat er, Dance Tracks, Killa Cutz en later ook nog Rhythm Import. Deze winkels binnenstappen als novice vergde behoorlijk wat moed. Platenwinkelpersoneel, en zeker in dancewinkels, beschouwt ieder nieuw gezicht niet als potentiële klant, maar als indringer. Gesprekken met vrienden en kennissen, die in de winkel aanwezig waren dan wel aan de telefoon hingen, werden pas na lang wachten beëindigd, en met veel misbaar. Een vraag werd nooit rechtstreeks beantwoord, maar pas nadat er met de ogen was gerold, een trekje van de peuk was genomen, veelbetekenend was geknipoogd naar de kennis en op een toon die Ajax-trainers doorgaans aanslaan richting het voetbaljournaille: lijzig, verveeld, en doorspekt met jargon.
Het is een initiatieritueel waar de novice even doorheen moet. Veel geld uitgeven in een winkel en vaak terugkomen verkort de ontgroeningstijd. Als je merkt dat het personeel toeschietelijker wordt, je platen toestopt die aan je smaak beantwoorden en je zomaar ineens 'klantenkorting' krijgt, weet je dat je door de ballotage heen bent. Bij Soul Food is me dat overigens nooit gelukt; de winkel is inmiddels over de kop. Ook Dance Tracks is dicht, en Rhythm Import heeft net de opheffingsuitverkoop achter de rug. De enige die nog dapper stand houdt is Douwe van Leeuwen van Killa Cutz, iemand die het ontgroeningsritueel het liefst zo kort mogelijk houdt.
Mijn vaste route is gekrompen, in de tijd dat ik in Amsterdam woon is bijvoorbeeld ook Forever Changes omgevallen, een zaak die model had kunnen staan voor Championship Vinyl uit Nick Hornby's klassiek geworden roman High Fidelity. Terzijde: het verdwijnen van platenwinkels leek omgekeerd evenredig aan de populariteit van Jack Johnson. Het aantal cafés waar de surfert gedraaid werd nam als maar toe (wat mij noopte om steeds een ander zaterdagkrantleescafé te zoeken), terwijl platenzaken hun deuren sloten.
Van downloads en mp3-spelers ben ik niet afkerig, maar scrollen door een iTunes bibliotheek is toch een stuk minder opwindend dan vieze vingers krijgen van een bak tweedehands vinyl. Die vieze vingers, daar gaat het namelijk om: in het stof en de inkt en wat er al niet meer aan je vingers blijft kleven, zitten de vinylvirussen. Die bijten zich vast in je handen, komen in je bloedbaan en zorgen voor de honger. De honger naar meer muziek, naar nieuwe muziek, naar nieuwe oude muziek. Met downloaders kan ik niet praten over labels, over hoezen, over B-kantjes.
Ik had me er eigenlijk al bij neergelegd dat de vinylvirussen overreden waren op de digitale snelweg, maar verheugend nieuws uit Engeland, vorige week op deze site: de vinylverkoop overtreft de CDverkoop. Of die trend ook overwaait naar Nederland is even afwachten, maar ik hoop er het beste van.
Alleen: mag Jack Johnson alstublieft nóóit overgaan op het uitbrengen van elpees?
Comments
Ik weet het, het is heiligschennis, maar neem af en toe ook eens een kijkje bij Fame. Ben ik ooit Way Out West - The Gift tegengekomen *smul*
Inderdaad moest je vooral bij Rythm en Dance Tracks een stukje trots inslikken voor je naar binnenstapte...Geen 1 keer komt Mid-town in t stukje voor.
Terwijl er zulke coole gasten werken.Zeker erg goed vinyl heeft,maar waar je niet die trieste behandeling krijgt,zoals boven beschreven.
Antwoord?
Midtown? Tsjah....
Toch is het jammer dat de vinyl zaken naar de donder gaan, echter leve we in de 21ste eeuw en aan al het goede komt een eind, dus vroeg of laat ook aan vinyl en om heel eerlijk te zijn...... ik draai net zo lief met een setje cdj1000's dan met mijn 2 sl's ;-)

Het aanbod daarentegen....magertjes
Heb mijn soul, electronica en house voornamelijk van Saskia (Miss Djax) en Robert (Robob) uit EINDHOVEN ...
BRABANTS PLATENHUIS (nu Freaky) in de jaren 80 voor Disco/Wave etc.
NL numero 1 is nu natuurlijk RARE.
Echt oud VINYL = Vinylarchief te NIJMEGEN.
http://home.planet.nl/~faass149/shnijmegen.html
Maar mijn speciale vette plaatjes kwamen toch uit Belgie ===> Rhythm Imprt Antwerpen. Altijd de vetste USA-import en 1 van de eerste met HOUSE.
Weet eigenlijk niet of die nog bestaat.
Hetzelfde gevoel krijg ik echter ooik met het "jagen" op CD's, maar de exclusiviteit bij de meeste releases is er natuurlijk wel af met Internet.

(en de Innercity-event reeks, dus als iemand toevallig 2004 en de Eilat versie voor me heeft?)
Kroese in Nijmegen. Ze zijn arrogant en ze kijken me altijd meewarig aan als ik als oudere jongere begin over de nieuwe cd's van Todd Rundgren (still alive and well), The Tubes (ze komen in juli weer naar De Boerderij in Zoetermeer en dan sta ik weer als een opgewonden soort van K3 fan weer vooraan in mijn Tubes-shirt), John Oates (ga ik zondag naar toe, ook in De Boerderij, het opvanghuis voor overjarige popfans) en niet te vergeten Kid Creole and the Coconuts.
Kroese in Nijmegen. Twee jaar geleden sprak ik in Eindhoven na het roemruchte Rundgren/Ethel concert met een Nijmeegse Todd Rundgren fan. Just the two of us, dacht ik toen! Hij had als oud-medewerker van Kroese gehoord dat er een wat oudere fan in de zaak was geweest die wat mompelde over een concert van Todd in Eindhoven en was zowaar ingeseind. Dat was ik dus zei ik trots. En Kroese was zowaar de verbindende schakel.
Kroese in Nijmegen. Voor een middelgrote stad best een prestatie dat er nog 2 echte mainstream platenzaken zijn. En dan reken ik het Vinylarchief op de lange Hezelstraat niet mee, want die heeft alleen 2e hands...
Kroese in Nijmegen. Ze zijn met afstand stukken minder dan Sounds in Venlo. Daar staan mensen (m/v) achter de toonbank die iedere popliefhebber (in de breedste zin van het woord) serieus nemen en altijd tijd voor je hebben/nemen. En echt heel veel weten en heel veel op voorraad hebben. En niet te beroerd zijn iets voor je op te zoeken op de computer. Ze hebben een behoorlijke terugslag gehad toen heel veel van hun vinyl waterschade leed tijdens een overstroming van de Maas.
Ik kom er graag en ben bereid er goed voor te betalen. Ik weet niet hoe lang ze nog blijven bestaan. Aan mij zal het niet liggen, ondanks Spotify, Concerto, Fame nieuwe stijl en de grootste platenbeurs ter wereld!
