13Warp: De Blue Note van de Electronica

Monday 1 March, 2004

Vijftien jaar Warp: van obscuur underground initiatief tot wereldwijde standaard voor avontuurlijke en alternatieve electronica. Zoals de sequencer bij Warp tikt, tikt hij nergens. Een terugblik in vogelvlucht.

Door Alfred Bos

Toen Steve Beckett en Rob Mitchell in 1989 vanuit hun alternatieve platenwinkel Warp in Sheffield het gelijknamige label lanceerden, konden ze niet vermoeden dat ze een instituut ter wereld brachten. Vijftien jaar later bestaat Warp nog steeds - op zich al een prestatie - en is het label uitgegroeid tot wereldwijd gewaardeerd boegbeeld van electronische muziek die verder kijkt dan de dansvloer breed is. En al begon het in een muffig winkeltje, tegenwoordig verkoopt Warp zijn muziek online, via een eigen website. Zo belichaamt het label de veranderingen die zich de afgelopen vijftien jaar binnen de muziekindustrie hebben voltrokken. En toont tegelijkertijd hoe de waardering voor electronische muziek is toegenomen.

DE EERSTE RELEASE

In 1989 woedde in Engeland de 'Madchester' koorts; voor het eerst sinds punk midden jaren zeventig beleefde het Verenigde Koninkrijk een heuse muzikale revolutie. Het nieuwe fenomeen van de house muziek was van de dansclubs overgesprongen naar de hitparade en vooral de Noord-engelse industriestad Manchester was met groovende rockgroepen als Happy Mondays en Stone Roses het epi-centrum van een nieuwe, bruisende subcultuur. In dat klimaat debuteerde Warp met Track With No Name van The Forgemasters, betaald met behulp van een startersubsidie voor jonge ondernemers. Beckett en Mitchell lieten zich inspireren door een minimale, uit Chicago en Detroit overgenomen techno substroming die toendertijd als 'bleep' door het leven ging, zoals goed is te horen op hun derde release, Test One van Sweet Exorcist. Warp's tweede release, Dextrous van Nightmares On Wax, was ronduit baanbrekend; jaren later zou de op dub en hiphop geinspireerde breakbeats van Nightmares On Wax geroemd worden als voorloper van triphop en lounge.

IJKPUNT

In dat lichtelijk overspannen klimaat van de Engelse muziekscene van rond 1990 was alles mogelijk en Warp scoorde dat jaar zijn eerste Britse Top 20 hits: LFO van het duo LFO en Tricky Disco van het Britse maar in Amsterdam residerende tweetal Tricky Disco (ook bekend als gabber monsters Technohead). Dat succes spoorde Beckett en Mitchell aan om vooral hun horizon te verleggen. Onder het motto "laten we mensen die dansplaten kopen heropvoeden en zorgen dat ze beter gaan luisteren" beijverden ze zich voor de betere huiskamer electronica, met als meest spraakmakende en baanbrekende release de compilatie Artificial Intelligence uit 1992. Het jaar daarop, in 1993, met het verschijnen van  albums van Aphex Twin, B12, Autechre en Black Dog wordt Warp binnen korte tijd synoniem met 'intelligente techno': avontuurlijke electronische muziek links van het midden. Vanaf dat moment is het label een ijkpunt voor iedereen die van zijn electronica meer verlangd dan dansvloervermaak. En Bytes, het Warp-debuut van Black Dog, geldt nog immer als het beste Europese techno-album ooit gemaakt.

MTV ROTATION

Vanaf het midden van de jaren negentig lijkt Warp zijn vooraanstaande rol te verliezen, maar schijn bedriegt. Top-act Black Dog valt weliswaar uit elkaar, maar uit de as herrijst het duo Plaid, dat de functie als boegbeeld van de intelligente techno met verve blijft vervullen. De doorgeblowde triphop van Nightmares On Wax wordt inmiddels ook gedraaid door downtempo DJ's als Kruder & Dorfmeister en dwarsligger Aphex Twin scoort zo waar een cult-hit met Windowlicker; de bizarre clip haalt zelfs MTV rotation. En er is aanwas van jong bloed: het introverte Schotse duo Boards Of Canada (Michael Sanderson en Marcus Eion) debuteert sensationeel op Warp met hun album Music Has The Right To Children. Ook wordt het geluid breder getrokken met de meer jazzy muziek van de Fin Jimi Tenor, de excentrieke drum 'n bass producer Squarepusher en de filmische instrumentals van de groep Red Snapper. En de verknipte breakbeats van het duo Autechre zijn ondertussen synoniem geworden met de 'moeilijke electronica' waar Warp een lans voor breekt.

CATALOGUS ONLINE

Als Warp in het najaar van 1999 zijn tienjarige bestaan viert met een drietal labeloverzichten op dubbel-CD's - respectievelijk Warp 10+1 Influences, Warp 10+2 Classics 89-92 en Warp 10+3 Remixes - is het als enige overgebleven van alle jonge, eigenwijze danslabels die tien jaar daarvoor inhaakten op de doorbraak van dansmuziek. De sterke label identiteit en de opvallende presentatie van de internationaal onderscheiden 'huisontwerpers' The Designer's Republic hebben daar zeker toe bijgedragen, evenals de drang zich als muzikaal platform te blijven vernieuwen. Maar juist dan zakt Warp een beetje in. Echte spannende debuten blijven uit, terwijl getrouwen als Squarepusher en Autechre een soort karikatuur van zichzelf worden. Die inzinking is slechts een tijdelijk dipje: met de 19-jarige Amerikaan Jimmy Edgar en het opvallende debuut, de EP Ceramics Is The Bomb, van de jonge Engelsman Chris Clarke weet Warp opnieuw opvallende en moeilijk te categorsieren talenten aan zich te binden. Dat Warp klaar is voor de toekomst blijkt uit de recentelijk geopende website bleep.com, waarop de complete Warp-catalogus tegen betaling is te downloaden. Zo is het gelukt om een label door en voor liefhebbers te doen uitgroeien tot de hoeksteen van een genre. Na vijftien productieve en innovatieve jaren is Warp de Blue Note van de electronica. Dat ze nog lang onafhankelijk mogen blijven.