Share on Facebook Share on Twitter Share on Pinterest
Bunker wordt 20: \'Ik heb te doen met de jonge generatie\'

“If you like it, share it”

Bunker wordt 20: 'Ik heb te doen met de jonge generatie'

‘Mijn kinderen liggen net op bed, dus we hebben alle tijd.’ Guy Tavares, geestelijk vader van het Haagsche Bunker Records gaat ons voor als we De Grote Pyr betreden, een gigantisch voormalig schoolgebouw in het Haagse Zeeheldenkwartier. Hier woont, werkt en leeft Tavares met zijn gezin en in de kelder, die hij eigenhandig heeft verbouwd tot een compacte geluidsdichte studio, wordt muziek gemaakt. Twintig jaar geleden begon hij vanuit een kraakpand compromisloze (acid)techno de wereld in te sturen, een uniek geluid voor die tijd. Twee decennia later heeft het label een cultstatus bereikt, en het eind is volgens Tavares nog lang niet in zicht. ‘Ik heb voor de komende vijf jaar muziek op de plank liggen.’

De Bunker-discografie alleen al is een felicitatie waard. De regelmaat en vooral de hoeveelheid releases zijn duizelingwekkend, zie ook sub-labels Acid Planet, Atlantik Wall en Panzerkreuz Records. Een noodgedwongen tussenpauze in 1997 daargelaten (‘dat was puur een geldkwestie, winkels betaalden mijn distributeur niet, toen heb ik geld van mijn moeder geleend en een doorstart gemaakt met Bunker 3000’), heeft Tavares altijd zijn eigen koers gevoerd, wars van trends of commercie.

400427_10151302394231461_529982902_n.jpg

En dan dat bekende gitzwarte artwork, veelbesproken, omdat het hint naar de donkerste periode uit de Europese geschiedenis. Ironie, aldus Tavares. ‘Ironie is het allerbelangrijkste in het leven. De enige reden waarom ik wegkom met al die duistere esthetiek, wat ook heel makkelijk als bijzonder fout en politiek incorrect kan worden gezien, is de ironie die er doorgaans toch echt heel dik bovenop ligt.’ Lachend: ‘Het kan aan mij liggen, hoor. Maar als dat niet duidelijk is, dan heb ik mijn best niet gedaan.’

De grote vraag is hoe zo’n ontoegankelijk clubje muzikanten (de Haagse Westcoast posse staat in muziekland over het algemeen niet bekend als de meest benaderbare figuren) toch wereldwijd synoniem is geworden voor een constante stroom aan kwaliteit? Jeroen van der Star alias DJ TLR, sinds 1997 nauw verbonden aan het label met zijn Global Darkness internetforum en tegenwoordig de grote aanjager van Crème Organization, heeft er wel een verklaring voor. ‘Als je me vraagt of Bunker belangrijk is geweest voor elektronische muziek in het algemeen dan zeg ik ja, natuurlijk, maar ik weet niet precies op welke manier. Feit is wel dat ik het in ieder geval niet meer weg kan denken uit mijn leven en dat van een heleboel mensen om me heen. De feiten? Mijn eerste Crème plaatjes zijn via Bunker uitgebracht, ik ben in contact gekomen met een berg vrienden voor het leven door Bunker en zit nu nog steeds iedere dag tussen die platen om ze te distribueren. Had ik zonder ook plaatjes uitgebracht? En was er dan een Clone geweest? Een Legowelt? Een Hotmix? Tuurlijk wel, die drang zit in ons allemaal, maar het lijkt me onwaarschijnlijk dat er zoveel samenhang in had gezeten. Dat we elkaar hadden gekend überhaupt. Bunker is op de een of andere manier altijd een soort spil geweest. Nu in veel mindere mate, maar zeker in de beginjaren (en ik reken daar voor het gemak de eerste 15 jaar toe). Het heeft veel mensen een kans gegeven waar verder niemand zich voor interesseerde, en altijd met een soort Tijl Uilenspiegel mentaliteit. Guitig, snaaks, maar zeker niet dom en uiteindelijk ook met een soort ‘wij tegen zij’ mentaliteit die nerds en outsiders aanspreekt. En dat langs meerdere generaties en werelddelen. Zonder overdreven borstgetrommel of geschreeuw, maar gewoon met zelfvertrouwen. Het heeft te maken met je fantasie de vrije loop laten, je eigen verhalen verzinnen, mythes creëren zonder je druk te hoeven maken over hoe het hoort of nog erger, wat waar is. Wil jij nog dat jongetje zijn dat vliegtuigmodellen bouwt? Geofictie bedrijft? Eppo's verzamelt? Op je dertigste? Welkom! Trek je lekker geen reet aan van je stoere vriendjes, die stuk voor stuk door hypotheek en huwelijk gewurgd op weg zijn naar een mid-life crisis en een dubbele onderkin of wie weet, een gewelddadige dood in de schroef van hun lullige plezierbootje. Fuck de Hiswa en de Autotron en je inflight magazine idealen, bij ons is het eeuwig Atari 800-avond in het plaatselijke buurthuis. Dat is de kracht van Bunker denk ik, het is eigenlijk emancipatie, een uitweg en een bevrijding van peer pressure (al zal Guy het een catharsis willen noemen). Nou ja dat, en het feit dat het in wezen nooit echt verandert omdat het uiteindelijk gevangen zit in de kop van Guy.'

Het waren derden die Tavares op de hoogte moesten stellen van het feit dat zijn label dit jaar twintig jaar bestaat. Het zegt iets over de manier waarop Bunker wordt gerund. Tavares: ‘Het is best wonderlijk dat Bunker na twintig jaar überhaupt nog bestaat. Voor de meeste labels die twintig jaar geleden zijn opgericht geldt dat ze of totaal andere muziek uitbrengen dan toen, of simpelweg gestopt zijn. Volgens mij is er ook geen enkel ander label in Nederland te bedenken dat op deze schaal zo genretrouw muziek uitbrengt.’ Als reden voor het succes komt Tavares met een, hoe kan het ook anders, dwarse maar interessante theorie. ‘Volgens mij is het heel belangrijk om geen ambitie te hebben. Ambitie is een valstrik. Nogmaals, of je gaat failliet, of je corrumpeert automatisch tot iets heel commercieels. Wil je het als platenlabel lang volhouden dan moet je óf goeie zakendeals óf compromissen sluiten. Tenzij je geen ambitie hebt.’

KIA
Leuk gezegd, maar er moet iets zijn wat maakt dat Tavares als een bezetene muziek uitbrengt. Vier verschillende labels voor elektronische muziek en punk op Motorwolf. ‘Een vinylplaat blijft voor mij iets magisch, een schijf van informatie die signalen de ruimte instuurt. Dat heeft me altijd geïntrigeerd. Zijn inspirators komen voor een groot deel uit het Detroit van de vroege jaren negentig. Mannen als Mike Banks, Jeff Mills en Robert Hood die met Underground Resistance destijds toonden dat techno meer was dan een beetje aanklooien met drumcomputers. ‘Zij lieten zien dat je op een hele duistere manier je muziek en label kon presenteren. Een platenhoes zonder opdruk, geen label en slechts een inscriptie: ‘Life is a wavelength’, of alleen een vage code. Soms had een plaat wel een label en stond er een radarinstallatie afgebeeld. Het prikkelde mijn fantasie en bovendien dacht ik: zo kan het dus ook. Je hoeft niet persé een vierkleuren platenhoes gedrukt op hoogglans papier met een inlegvel voor de teksten te presenteren. Dat zijn allemaal formats, en ja, dat vinden mensen prettig, formats. Maar die allereerste Underground Resistance releases lieten zien dat het ook zonder kan.’

En dus begon hij met Jan Duivenvoorden alias Unit Moebius zijn eigen ondergrondse verzet vanuit de Hofstad. ‘Zonder Unit Moebius geen Bunker. Jan had ook hele sterke ideeën over hoe je muziek diende te presenteren. Zonder artwork en zonder titels - omdat je associatie, het beeld dat je bij de muziek krijgt zodra je het opzet, dan niet beïnvloedt wordt door een titel of artwork. Tegenwoordig moet alles een naampje hebben, het liefst in een fonetische spelling zodat de hele wereld het kan uitspreken. De KIA! Wants zelfs een Japanner kan KIA zeggen.’

Paranoïde kind
Hippie-zonnebril met gele glazen, een baard waarin een mottenfamilie kan wonen, zelfverklaard overmatig drugsgebruiker en uitgesproken bewonderaar van nazi-architect Albert Speer; het is verleidelijk om Tavares als schertsfiguur af te beelden, voer genoeg voor quasi-lollige berichtgeving, maar de man die tegenover mij zit ziet er misschien uit als een karikatuur, achter die gele zonnebril zit een paar ogen dat de wereld op onorthodoxe maar haarscherpe wijze registreert. ‘Kunst, en dus muziek - en dit is niet iets wat ik zelf heb bedacht hoor, dit zijn de wijze lessen uit de Renaissance - dien je niet te maken ter meerdere eer en glorie van jezelf, maar voor datgene dat groter is dan jezelf. Toen noemden ze dat nog God, maar dat is niet relevant. Hetgene dat groter is dan jezelf, is de natuur, zelf zijn we niet meer dan stofdeeltjes, je waait zo weg als je niet oppast. Je kan nog zulke mooie dingen produceren, uiteindelijk is alles wat je maakt alleen maar een poging om datgene wat je waarneemt weer te geven. Je moet je eigen rol daar in erkennen, want de mens stelt per definitie niks voor, alles wat uit jou komt heb jij niet zelf bedacht. Maar tegenwoordig draait alles om ego. Kijk naar mij, kijk wat ik kan. Verpakking is belangrijker dan inhoud.’

Tavares’ label bouwt op een opvallend kleine verzameling van sterkhouders, namen die telkens terugkeren in de discografie van Bunker. Het zijn artiesten als Rude 66, I-f, de Duitsers van Musik Aus Strom alias Funkstöring, DJ Technician, Orgue Electronique, Legowelt en Sendex die ervoor hebben gezorgd dat Bunker aanzien heeft.

Vist hij bewust uit een kleine vijver? ‘Er zit geen idee achter, artiesten kunnen op alle mogelijke manieren op het label terecht komen. De artiesten die jij noemt, brengen al jarenlang muziek uit die ik vind passen bij mijn label. Tijdens een optreden kreeg ik een keer een cassettebandje in mijn handen geduwd. Ik heb het thuis opgezet en vervolgens meteen die gasten opgebeld met de vraag of ze (Chris de Luca en Michael Fakes alias Fünkstöring, red.) vanuit Zuid-Duitsland naar Den Haag wilden komen om een album op te nemen. Een paar dagen later stonden ze bij me op de stoep, en dat ene album werden er uiteindelijk zes. Ik heb ze alle zes gelijk uitgebracht. Het maakt me niet uit of het een cd of een cassette is waar niks op staat, sterker nog, als er een heel verhaal bij zit krijg ik argwaan. Doe mij maar een smerige cassette, het gaat puur om de muziek. Als die muziek beelden bij mij oproept, als er zich in mijn hoofd een verhaal begint af te spelen, een duister, cyberpunk-, robotachtig verhaal, als dat gebeurd: klaar. Dan is het een kwestie van een mailtje naar de makers sturen met de vraag: zal ik het uitbrengen? Euh…? Ok! Zo simpel is het.’

Zo simpel is het, maar Tavares zit op het moment niet te wachten op meer demo’s, hij heeft nog een volle zak in de kelder liggen. 'Stuur me alsjeblieft geen demo’s, ik heb een wachtlijst van ik weet niet hoe lang. De komende vijf jaar kan ik makkelijk vullen met releases, en dat ga ik doen ook. Het gaat om veertig, vijftig titels, en het is allemaal waanzinnige muziek.’ Waanzinnig in de letterlijke zin van het woord waarschijnlijk, want wat dat betreft is er in de voorbije twintig jaar weinig veranderd. Desalniettemin denkt Tavares dat hij op het juiste moment een niche in de elektronische muziek heeft aangeboord. Had hij in de huidige tijd een label willen beginnen, dan was hem dat naar eigen zeggen nooit gelukt. ‘Ik teer op vergane glorie, cultstatus noemen anderen het. Maar als ik nu met dezelfde muziek bij een distributeur was aangekomen, hadden ze waarschijnlijk gezegd: we vinden het hele gave muziek, maar we hebben al zoveel labels. De niche is al bezet, twintig jaar geleden deed niemand aan industriële techno, nu is alles al gedaan.’ Dat is een sombere boodschap voor een ieder die met de gedachte speelt een label te beginnen. Volgens Tavares is het de keiharde realiteit. ‘Er is simpelweg teveel aanbod. Ook platen releasen via internet schiet niet op, want je ziet door de bomen het bos niet meer. In de jaren zeventig en tachtig was het zo dat mensen die iets anders wilden dan de heersende standaard, daar ook echt moeite voor deden. Zoeken naar radiopiraten, naar bepaalde tijdschriften. Tegenwoordig wordt alle informatie op een zilveren dienblad dat Google heet aangereikt. Handig, maar het heeft ook een keerzijde. Er is zóveel informatie, het is overprikkeling en de lol en de spanning zijn er vanaf. Ik heb te doen met de jonge generatie. Ze weten van gekkigheid niet meer waar ze moeten zoeken. Eigenlijk zou iemand ze bij de hand moeten nemen en zeggen: ga daar maar eens kijken, als een soort nestor.’

Thuis elektronische muziek opzetten behoort absoluut niet tot de dagelijkse bezigheden van Tavares. ‘Ik volg het niet meer zo, om eerlijk te zijn. Ik zet liever het eerste album van ZZ Top op, dan dat ik de laatste techno-releases ga zitten checken. Heel af en toe zet ik nog weleens een ouwe Bunker plaat op, maar die momenten zijn zeldzaam. Op welke releases ik trots ben? Op zoveel. Bepaalde Unit Moebius platen, en Jan zal hele andere platen opnoemen dan ik, want onze smaak is totaal verschillend, maar Acid Planet 6 vind ik fantastisch. Ook op Acid Planet 2 staat een heel mooi nummer, en de Miami-bass dingen die ik met Danny Wolfers (Legowelt, red.) heb gemaakt vind ik heel grappig. Die platen staan voor mij voor die ultieme Bunker-ironie.'



Aanstaande zaterdag viert Bunker zijn 20-jarig bestaan bij Panzerkreuz Catharsis met live-optredens van Santa Cruz en Unit Moebius en dj-sets van Smerzlabor en Beverly Hills 808303 in de Pip in Den Haag 

 




Subscribe