DJB Film: Melancholia

Friday 10 February, 2012

Tom van Haaren

Redacteur

Text: Tom van Haaren

Niet alleen zijn de ultraslow-motionbeelden van het einde der tijden – begeleid door Richard Wagners Tristan und Isolde - van grote schoonheid, tevens biedt de openingsscène van Melancholia een interessant uitgangspunt. Regisseur Lars Von Trier verraadt namelijk meteen hoe de film afloopt. Hoewel een recensie onder geen beding de clou van het verhaal mag verklappen, mag je dit wel weten. Het loopt niet goed af met de personen in de film. Iedereen gaat dood en de planeet vergaat. Melancholia verpulvert de aarde.

De gelijknamige film volgt twee zussen, gespeeld door Kirsten Dunst en Charlotte Gainsbourg. Na die acht minuten durende ouverture, een visioen van het naderende onheil van Justine (Dunst), zijn we op haar bruiloft. Als het jonge stel twee uur te laat arriveert op het feest, wordt de sfeer al snel minder. De gasten zijn geïrriteerd door de vertraging en als klap op de vuurpijl beginnen de gescheiden ouders van Justine en Claire tijdens de speeches te bekvechten. Het eerste deel van de film doet daarmee sterk denken aan de Festen (1998) van Von Triers Deense Dogma-collega Thomas Vinterberg. Waar in die film een pijnlijke familiegeschiedenis wordt ontrafeld, concentreert de eerste helft van Melancholia zich op de zwaar depressieve geest die in de mooie en succesvolle Justine schuilt.

Zo leidt de 130 minuten durende film naar het essentiële tweede bedrijf, waarin de in slechte staat verkerende Justine komt logeren in het landhuis van haar zus, zwager en jonge kind. Hoe gaan de zussen om met de spanning van het naderende onheil, en de dan weer wel en dan weer niet te ontlopen apocalyps? Hier komt Von Trier op de kern van het verhaal, dat geïnspireerd is op de therapiesessies die de toen depressieve regisseur met zijn psycholoog had. Daar hoorde hij hoe mensen die leiden aan een depressie anders omgaan met rampsituaties.

De film is daarmee een psychologisch spel en zeker geen rampenfilm waarin hele steden met bombastische special-effects over de kling worden gejaagd. Toch zijn de beelden in al hun hun subtiliteit wel degelijk spectaculair. Een over de golfbaan dwalende bruid, de paarden in de mist en naturlijk Kirsten Dunst in evakostuum, liggend langs een beekje in de blauwe glinstering van planeet Melancholia. Het zijn scenes die nog lang blijvend op het netvlies blijven branden.

Melancholia is nu uit op Blue Ray en dvd.