Jamie Smith (The XX) remixt Gil Scott-Heron: Leve de piraat

Monday 21 March, 2011

Vorig jaar was hij er opeens weer, Gil Scott-Heron. Na zeventien jaar (!) afwezigheid kwam de peetvader van de rap met een nieuw album, I’m New Here. En ook dit jaar begint met een verrassing, want Jamie Smith (drummer van succesact The XX en Gil fan) remixte de plaat.

Door Alfred Bos

We’re New Here – zoals Jamies’s interpretatie van I’m New Here heet - is een smaakvolle style clash. De broeierige rhythm & blues en de maatschappijkritische teksten van Gil Scott-Heron krijgen een 21^ste eeuwse update. Ook al klinkt I’m New Here een stuk eigentijdse als zijn werk uit zijn hoogtijdagen (van midden jaren ’70 tot midden jaren ’80), zo futuristisch als op We’re New Here heeft de rappionier nog nooit geklonken. Smith knipte flarden uit GSH’s album en verwerkte die in een dupstep en grime collage. New York ontmoet Londen. Je zou bijna denken: anno 2011 is ook Londen het slagveld dat GSH al in het New York van 1980 becommentarieerde. DJBroadcast belt met Jamie Smith.

DJB: Je remix van het recente GSH album I’M New Here komt als een verrassing. Was het ook voor jou een verrassing?

Jamie Smith: “Dat album is geproducerd door Richard Russell, de baas [en mede-oprichter, in 1989] van het label XL Recordings. Het album van The XX is twee jaar terug ook via XL verschenen en we hebben dus al zo’n twee jaar samengewerkt. I’m New Here is vorig jaar door XL uitgebracht en Richard vertelde me dat die plaat door het XX album was beïnvloed. Dat had Gil [Scott-Heron[ tegen hem gezegd. Daarom leek het hem een goed idee dat ik het album zou remixen.”

DJB: Wat was je reactie op dat idee? Was je gevleid? Of geïntimideerd?

“Ik stond te trappelen! Ik ben al jaren een fan van Gil en ik was vereerd dat Richard het aan me vroeg.”

DJB: Gil Scott-Heron was de afgelopen vijftien jaar uit beeld. Je bent begin twintig, dus als je al jaren fan bent, hoe ben je met de muziek van GSH in aanraking gekomen?

“Mijn ouders draaiden zijn muziek vaak thuis. En later heeft mijn leraar kunstgeschiedenis me opnieuw voor zijn muziek geïnteresseerd, hij liet het horen in de klas. En ik heb verschillende van zijn tracks regelmatig gedraaid in mijn dj sets.”

DJB: Meer van dat soort leraren, graag! Wat was trouwens je plan van aanpak, toen je het album ging remixen?

“Ik had een paar ideeën. Ik wilde dat de remixen alle genres aansneden die op het ogenblik opgang maken in de UK. Ik wilde duidelijk maken dat er een rode draad loopt door de Britse dansmuziek van dit moment, dat er een soort overkoepelend geluid is. En dat geluid is het geluid van de piratenradio.”

DJB: Dat fenomeen kennen we niet (meer) in Nederland. Kun je ons in het kort uitleggen wat ‘pirate radio’ inhoudt?

“Ik luister er veel naar. Het is een belangrijke bron van muziek en informatie voor me. Een grote invloed ook. Pirate radio is illegale radio die via de ether op de FM band uitzendt, in goede geluidskwaliteit dus. Ze draaien muziek die op de nationale radio, de commerciële stations en ook via de BBC niet is te horen. Ze zijn dus een aanvulling op het legale aanbod en draaien vernieuwende muziek. Veel dubstep, grime en breakbeat. Alleen in greater London zijn er al minstens vijftig illegale radiostations.”

DJB: Als piratenradio je kompas was, hoe heeft het je gestuurd?

“Piratenradio is het geluid van Londen. Aan tracks kun je horen of de producer naar pirate radio luistert of niet. Het drukt de sfeer van Londen uit. Dat geluid en die sfeer heb ik willen weergeven via het remixalbum.”

DJB: Wat was de reactie van Gil Scott-Heron op jouw remixwerk?

“Ik heb hem een paar brieven geschreven – inderdaad, ouderwetse brieven op papier, geen emails – om hem duidelijk te maken wat ik van plan was en wat hij kon verwachten. Hij vond elk voorstel en ieder idee goed. Van hem kon ik alles doen wat ik wilde doen.”

DJB: Je hebt hem ook persoonlijk ontmoet. Wat voor man is hij, in jouw beleving?

“Een hele boeiende figuur. In tegenstelling tot zijn reputatie als ‘moeilijk mens’ of ‘lastige artiest’ is hij heel prettig en gemoedelijk in de omgang.”

DJB: Staat hij open voor de muziek van nu?

“Dat is hij zeker. Hij wil weten wat er gebeurt.”

DJB: Gil Scott-Heron was groot in de jaren ‘70 en ‘80. Is hij naar jouw mening ook relevant in de 21^ste eeuw?

“Absoluut! Speciaal met zijn nieuwe plaat, die anders klinkt dat wat hij vroeger deed. En ook anders dan wat anderen op dit moment doen. Het zou zo maar kunnen dat zijn beste werk nog moet komen.”

DJB: Toen je werd gevraagd om het GSH album te remixen, wat wilde je er aan toevoegen? Het originele album is al een statement op zich. Wat ontbrak er aan?

“Ik wilde er niets aan toevoegen. Ik wilde het vernieuwen en laten horen wat de relatie is door de tijd heen tussen Gil en de muziek van nu, bijvoorbeeld de muziek die je op de Londense pirate radio hoort. Want volgens mij is er een relatie, een soort scherp bewustzijn van de actualiteit, uitgedrukt in muziek die niet wil behagen maar registreren. Ik wilde het album dus remixen vanuit het prespectief van de jonge generatie.”

DJB: Toen je met de tapes of de files werkte, wat was je benadering? Die van een fan? Of muzikant? Of producer? Als clubber?

“Dat weet ik eigenlijk niet. Zo heb ik er nooit over nagedacht. Ik heb de remix benaderd als een liefhebber van Gil’s werk die wil dat zijn muziek breder wordt gehoord.”

DJB: Wat gebeurt er na de release? Ga je optreden met het materiaal? Ga je dj sets doen?

“Ik ga een dj tour doen met de remixen, in ieder geval in de UK en mogelijk ook een paar gigs op het continent. Het leukste zou natuurlijk zijn als Gil meedeed en live zang toevoegt, maar dat is niet zo makkelijk te realiseren. Misschien voor een paar bijzondere concerten aan deAmerikaanse oostkust, in New York bijvoorbeeld. Dat zou mooi zijn.”

Komt er een tweede The XX langspeler?
The XX, de groep uit Londen waarvan Jamie Smith de (elektronische) drummer is, debuteerde in de zomer van 2009 met hun titelloze album. Binnen enkele maanden groeide het kwartet – naast Jamie Smith bestaande uit gitariste en zangeres Romy Madley Croft, bassist en zanger Oliver Sim en gitariste Baria Qureshi, inmiddels vertrokken – tot de meest succesvolle debutant van dat jaar. In september 2010 werd hun debuut in Engeland onderscheiden met de Mercury Prize. Door het overweldigende succes en de druk van het constante toeren – plus de hoge verwachtingen – leek het er even op dat hert bij dat debuut zou blijven. Maar Jamie Smith heeft goed nieuws voor de vele XX fans: “We werken aan een tweede album. Verder kan ik er niets over zeggen. Het is nog veel te vroeg om een releasedatum te noemen.”