"Wat een geweldige ruimte", zei Jeff Mills toen hij het Haagse gemeentehuis afgelopen week binnenwandelde. Onmiddellijk wuifde hij de bezwaren van z'n tegensputterende manager weg en oordeelde dat het spierwitte, reusachtige gebouw een prima plek zou zijn voor een nachtelijke dans rond de Saturnusringen. 

 

En dus stond het X-102 project van de beroemde Detroitse mannen Mills en Mike 'UR' Banks afgelopen vrijdag op de zesde aflevering van Todaysart.

 

Het Haagse kunstenfestival heeft zich in zes jaar tijd ontwikkeld tot een solide ontdekkingsreis. Of dat nou de laatste ontwikkelingen in dansmuziek, multimedia-kunst of moderne dans zijn, op het tweedaagse festival zijn verrassingen (en teleurstellingen) gegarandeerd. Wat dacht je van een toeterconcert van dertig rondrijdende Nissan-autootjes? Of een acht meter hoge robot die met metalen stem al je sms-berichten (schunnig of niet) voorleest? Of een geiser-eruptie van bloed, iedere drie minuten? Ook bijzonder: een filmvoorstelling op vier schermen, letterlijk een uur vóór de voorstelling geschoten in de natgeregende winkelstraten van Den Haag. Het klinkt als een kansloos project maar het bleek een van de beste performances op Todaysart. Maar wel al zeven jaar oud. 

 

Uitverkocht 

In tegenstelling tot eerdere edities was er dit jaar geen sprake van een echt thema. 'Capital Out of Culture', was weliswaar de tagline, maar dat brede begrip sloeg meer op de haat/liefde-relatie met de gemeente Den Haag dan dat het zichtbaar was in het programma. Doordat de subsidiekraan langzaam wordt dichtgedraaid, moet de Todaysart-organisatie jaar na na jaar de ambities naar beneden bijstellen.

 

Voor de zesde editie was het aantal festivallocaties teruggebracht naar vijftien, waarbij het gemeentehuis en het Theater a/h Spui aan de vooravond een belangrijke rol vervulden terwijl het nachtprogramma zich voornamelijk in het Paard van Troje (en wat clubs in de onmiddellijke omgeving) afspeelde.

 

Gelukkig betekent minder geld niet minder mensen. Met Richie Hawtin,Jeff Mills & Mike Banks als publiekstrekkers op vrijdagavond liep het dusdanig storm dat het festival voor het eerst in zijn bestaan het bordje 'uitverkocht' moest ophangen. Zaterdag was het programma op het eerste gezicht minder aansprekend, maar na afloop bleek het verreweg de meest interessante avond van de twee.

 

Zo was de Latinotronics-avond in Het Paard een regelrechte voltreffer met prima optredens van Nacho Patrol, het Mexicaanse Nortec Collective en de illustere Señor Coconut. Die laatste had in Venezuela en Colombia een heel orkest bij elkaar gesprokkeld en maandenlang in het repetitiehok doorgebracht. Met retestrake cumbia, cha-cha-cha en bossa nova-uitvoeringen van classics als Smooth Operator, Beat It en Daft Punks Around The World liet de stoïcijnse kijkende Duitser zaterdagavond alle monden openvallen.

 

Hawtin 

Dat lukte Richie Hawtin zaterdag geen moment, alle pretenties en hooggespannen verwachtingen ten spijt. Container, heette zijn samenwerking met het experimentele Raster/Noton-label. Het zou geen gewone techno-avond worden, maar een zinnenprikkelende jamsessie tussen artiesten van de twee Berlijnse labels. Visueel was het inderdaad indrukwekkend. Laat dat maar over aan de beeldkunstenaars van Raster-Noton.

 

Maar muzikaal was het voor alle partijen (inclusief bezoekers) nogal schizofreen. Hawtin trekt tegenwoordig Bloemendaal-volk dat niet verder kijkt dan een bekende naam op de flyer.  En dus niet had gelezen dat hun blonde held vanavond moeilijk ging lopen doen. Probleem! Als je pil gevallen is wil je immers een basdrum voor je kanes, geen gepriegel op de vierkante meter.

 

Het Todaysart-publiek dat uit de theaters stroomde, voelde zich op zijn beurt ook niet senang tussen de mokkende tribal tattoos en platinablonde kapsels in het Paard en vluchtte naar de kleine zaal. Daar gaf 2562 gelukkig net een geslaagde wereldpremière weg van z'n liveset, nadat Actress zijn reputatie als technovernieuwer had waargemaakt met een even dapper als onevenwichtig optreden.

 

Saturnusringen 

Terug naar het atrium van het gemeentehuis. Waar Jeff Mills en Mike Banks onder een gigantisch filmdoek stonden. In het donker, zodat alle aandacht naar muziek en beelden zou gaan. Maar die beelden waren eerlijk gezegd een lachtertje. "Op mijn screensaver heb ik betere beelden van NASA dan dit", mopperde een bezoeker terecht. Muzikaal zat het wel geramd bij de twee technoveteranen, die na wat verkennend zweefwerk over de ringen van Saturnus al snel de drumcomputer bijschakelden voor een degelijke technoset. Jammer dat de akoestiek van het 'ijspaleis' (zoals het gemeentehuis in de volksmond heet) spelbreker was. 

 

De zesde aflevering van Todaysart bracht veel moois. De organisatie bewijst zich slim te kunnen plooien naar de gure wind die in cultuurland waait. Maar als de gemeente Den Haag in 2018 serieus een gooi wil doen naar de titel Culturele Hoofdstad van Europa, zal het moeten investeren in plaats van zand in de machines gooien bij een van de meest vooruitstrevende festivals dat ze binnen de stadsgrenzen heeft.