DJB Retrobak: McDonald & Giles - McDonald & Giles (Island, 1970)

Sunday 22 August, 2010

Lounge deejays vinden hun materiaal op de vreemdste plaatsen. Anonieme tv tunes uit geluidsarchieven, vergeten exotica albums, Oost-Europese jaren '70 jazz, Japanse SF filmsoundtracks - de avontuurlijke  lounge jock kan er wat mee. En daarom moet je niet raar opkijken als er opeens progressive rock opduikt in een lounge set. Toegegeven, het gebeurt weinig, maar dat komt omdat bijna niemand de moeite neemt om die hoek van het muziekuniversum uit te pluizen op parels. DJBroadcast is de beroerdste niet en presenteert met plezier McDonald & Giles.

Door Alfred Bos

Multi-instrumentalist Ian McDonald en drummer Michael Giles maakten in december 1969 de vergissing van hun leven door uit King Crimson te stappen. Die groep was dat najaar spectaculair gedebuteerd met hun album In The Court Of The Crimson King - een onversneden mijlpaal van het prog genre - nadat ze in juli 1969 de Rolling Stones naar huis hadden gespeeld tijdens het befaamde Hyde Park concert ter nagedachtenis van ex-Stone en kersverse rockdode Brian Jones. Er was een supergroep opgestaan. En vijf maanden later al weer voorbij.

Eind jaren '60 voelden progressive rockers zich als muzikant te kort gedaan. Ze waren geen eendags popidolen, ze waren serieus muzikant, net als hun collega's uit jazz en klassieke muziek. Van de wederomstuit deden ze alles wat een popmuzikant niet behoort te doen. Liedjes? Suites van tien minuten of langer! Melodie? Dan liever atonaal! Singles? Albums! Liever tien tempi in acht maten dan iets wat op een meezingrefrein lijkt, luidde het creatieve adagium in het Engeland van rond 1970.

Flaming Lips
King Crimson ging door, maar wijzigde de muzikale koers. Hoe de groep zou hebben geklonken als McDonald & Giles niét waren opgestapt, kun je reconstrueren aan de hand van het eerste en enige album van het tweetal, het titelloze McDonald & Giles dat in de zomer van 1970 werd opgenomen en die herfst verscheen. Het is King Crimson lite, hetzelfde geluid maar minder donker of dreigend (geen mellotrons) en meer psychedelisch. Denk Pink Floyd overgoten met een jazzsaus à la Soft Machine.

Een groot succes werd McDonald & Giles niet, al vond het aftrek bij een kleine schare liefhebbers. Wel is de reputatie van het album na re-release op cd in de jaren '90 langzaam groeiende en dat is vooral te danken aan de track Tomorrow's People - The Children Of Today, waarmee de eerste kant van de vinylversie afsluit. Die is puur Flaming Lips en klinkt nog steeds modern, al is er geen synthesizer op te horen. En de drumbreak (vanaf 1.47) is diverse malen gesampeld, ondermeer door Beastie Boys.

Vondst voor soundtrackers
Maar het album heeft meer te bieden. Birdman - The Reflection, het georchestreerde slotsegment van de plaatkant vullende suite Birdman, zou met zijn romantische pianothema en woordloze zang niet misstaan hebben op Pink Floyds Dark Side Of The Moon; filmsoundtrackers, hier wacht een vondst. En openingstrack Suite In C herinnert aan het vroege werk van Soft Machine: archetypische Britse psychedelica met jazz tic. Frivool en speels en vooral ook: intelligent maar tegendraads. Inderdaad, alles wat pop niet wil zijn.

King Crimson werd na het vertrek van McDonald en Giles een legende - grondleggers van de metal - en het eigenwijze duo maakte nimmer een opvolger voor hun ondergewaardeerde debuut. Michael Giles, een van de beste drummers van zijn generatie, verdiende zijn brood als studiomuzikant en alleskunner Ian McDonald werd beroemd (en rijk) in de Brits-Amerikaanse jaren '70 stadionrockers Foreigner, die van Cold As Ice en I Want To Know What Love Is.

McDonald & Giles' muzikale surrealisme hoor je een kwart eeuw later terug in rockbands die niet vies zijn van een gezonde portie psychedelica, denk aan Spiritualized, Gorky's Zygotic Mynci, Super Furry Animals (alle uit Engeland) en uiteraard ook Flaming Lips, die de geest van prog naar de 21ste eeuw vertalen. McDonald & Giles hadden in de zomer van 1970 meer te bieden dan hun bekendere tijdgenoten Pink Floyd en King Crimson op dat moment presteerden. Tijd om dit vergeten juweel op te poetsen.

McDonald & Giles - Tomorrow's People