1Riva's Tijdcapsule: De late triomf van Arthur Lee

Friday 26 March, 2010

Onlangs stond Todd Rundgren in Paradiso om zijn 1973 album A Wizard, A True Star live te brengen. Het is een voorbeeld van een nieuwe trend: oudere rockacts brengen na vele jaren voor het eerst één van hun klassieke albums naar het podium. Zo toerde Lou Reed in 2007 met Berlin (ook uit 1973 en nimmer live gespeeld), trad John Cale onlangs op met strijkers om zijn orchestrale Paris 1919 (verhip, ook al uit 1973) naar het toneel te brengen en trok opper-Beach Boy Brian Wilson liefhebbers uit alle windstreken naar Londen toen hij in 2003 zijn Smile album (begonnen in 1966, voltooid in 2004) op het podium presenteerde. De kampioen van die trend is Arthur Lee en daar zit een verhaal aan vast.

Door Alfred Bos

1967 is het jaar waarin popmuziek serieus werd en zichzelf als eigentijdse kunst begon te zien. Het fameuze Beatles album Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band wordt doorgaans als de beslissende release aangemerkt, maar vele liefhebbers hebben een andere favoriet uit dat gedenkwaardige jaar; het jaar van het eerste grote popfestival (Montery), de Summer of Love en de psychedelische revolutie. Die favoriet is het album Forever Changes van Love, de groep rond Arthur Lee.

Forever Changes, van december 1967, is een 'desert island disc', zo'n plaat die liefhebbers tot een van hun favorieten aller tijden rekenen. Het is een uniek album, met een uniek geluid. Dichterlijke teksten met rake observaties over mens en maatschappij, verpakt in hoogst persoonlijke taalvondsten en afwijkende arrangementen. Semi-akoestische droompop met strijkers en - uniek voor toen en nu - mariachi blazers. Zelden hebben trompetten in popmuziek zoveel kippevel losgemaakt als de trompetsolo's op Forever Changes. Het is zonder twijfel het muzikale hoogtepunt van de psychedelische revolutie die vanuit Californië midden jaren '60 de wereld overspoelde.

Jimi Hendrix
Maar Forever Changes werd bij verschijning nauwelijks opgemerkt. De groep weigerde om buiten zijn thuishaven Los Angeles op te treden, er was nauwelijks promotie van de platenmaatschappij, een hitsingle ontbrak en de radio draaide het album ook niet. Bovendien was het toendertijd onmogelijk om de orchestrale arrangementen zonder peperduur orkest live te spelen. Forever Changes werd een cult album; bemind door een kleine schare liefhebbers, onbekend bij het grote publiek.

En Love viel kort daarop uiteen. Er waren weliswaar diverse reunies of afwijkende bezettingen die toerden en platen opnamen onder de groepsnaam Love, maar die speelden andere muziek, in een andere stijl, en brachten nauwelijks enige commotie. Het laatste grote wapenfeit rond Arthur Lee was zijn solo album Vindicator uit 1972, waarop hij klinkt als een Lenny Kravitz avant la lettre. Of als zijn jeugdvriend Jimi Hendrix, net als Lee een zwarte muzikant in een blanke omgeving.

Onterecht in de bak
Lange tijd hoopten de fans van Forever Changes op een Love reunie, maar die kans raakte in de jaren '90 definitief verkeken. Arthur Lee werd in het najaar van 1996 door de Californische rechter tot twaalf jaar cel veroordeeld voor verwijtbare nalatigheid bij afvuren van een vuurwapen, een aanklacht die later (na Lee's vrijlating in 2001) door een andere rechtbank werd verworpen. Maar toen was het leed al geleden en waren twee van Love's vroegere bandleden, gitarist Bryan MacLean en bassist Ken Forssi, tijdens Lee's opsluiting overleden.

In 2002 begon Arthur Lee op te treden met een nieuwe Love - in feite de band Baby Lemonade - en speelde voor het eerst zijn meesterwerk Forever Changes op het toneel: alle tracks van het album, in de originele volgorde. Een registratie van het optreden in de Londense Royal Festival Hall verscheen in 2005 als de dvd The Forever Changes Concert. En het bijzondere is niet alleen dat Forever Changes na al die jaren überhaupt live te horen was, maar vooral dat Lee en band beter was dan hij ooit had geklonken. Niks verlopen rocker die incasht, maar een gedisciplineerde volbloed artiest op de toppen van zijn kunnen.

Scoren in blessuretijd
Niet alleen voor schrijver dezes maar voor alle Love fans - en dat zijn er in de loop der jaren steeds meer geworden, in Engeland is Lee inmiddels een held - is The Forever Changes Concert een cadeau waarop niemand meer had gerekend, of zelfs durven hopen. De concertreeks kwam net op tijd, want kort daarop was Arthur Lee te ziek om nog te kunnen optreden.

Hij overleed op 3 augustus 2006, 61 jaar oud, aan leukemie. Zijn glorieuze comeback, tegen alle logica in, is een van de meest hartverwarmende verhalen uit de rockhistorie en het is niet meer dan gerechtigheid dat Forever Changes en Lee, met de nodige vertraging, alsnog de eer krijgen die hen toekomt. En dat Lee daarmee een trend in gang zette, is helemaal een giller. Forever changes, inderdaad, het kan verkeren.

De onderstaande clip toont de eerste twee nummers van The Forever Changes Concert. Het album Forever Changes is in 2008 in een 40th Anniversary Edition opnieuw verschenen, met bonusschijf vol extra tracks. De dvd documentaire Love Story uit 2008 vertelt het verhaal van de groep via interviews, live beelden en obscuur archiefmateriaal.


Arthur Lee & Love - Alone Again Or + A House Is Not A Motel