DJB Weekly: De samenleving die Nederland heet

Thursday 4 March, 2010

God zij dank zijn, net als de uitreiking van de gouden en zilveren harpen, de gemeenteraadsverkiezingen weer achter de rug. Als ware het een slecht boek sla ik het afzichtelijke achterblad ervan dicht, met het genoegen van een spreekwoordelijk kind in een snoepwinkel. Onze gemeenschap lijkt immers weer tot op z'n minst juni (half mei dus) verlost van alle crap (het Nederlands staat soms zo ordinair) die volksvertegenwoordigers, bewindsvoerders en andere groot-monden zó graag en zó bemoederend over ons uitstorten.

Door Hans Verhaag

Opmerkelijk is het dat ik me er voor wat betreft de weekly van deze week niet geheel vanaf kan zetten, hetgeen we waarschijnlijk aan waarde collega Eelco hebben te danken. Hij was degene die me de afgelopen zeven helse nachten schonk, onbehaaglijk en vol onrust, ik wilde de slaap maar niet vatten. Maar hoe kan zo'n wijs man nu zo'n scheve schaats rijden, erop wijzend dat kunst en cultuur onderhevig zijn aan zoiets marginaals als de politiek, en dan ook nog wel de gemeentelijke? Ik zal me daarom beperken, in dit stuk geen namen uit Den Haag, de deelraad of gedeputeerde staten, en al helemaal geen statements uit die hoek.

De taken waarvoor wij politici en bewindsvoerders graag aan het werk zien (het besturen van ons land, het bewaken van onze verworvenheden, zomaar een greep), is een beetje volksvertegenwoordiger namelijk al lang uit het oog verloren. Het gaat vandaag dag immers om het cliché van het zieltjeswinnen, een exibitionistisch gedraal en gedraai van een soort populisme dat zich ook achter groene of blauwe stropdasjes niet meer laat verbergen, laat staat in een rode regenjas met een koddig-recalcitrant tomaatje. Het is om die reden dat politiek wat mij betreft nooit meer in een kunstzinnige of culturele context mag sluipen.

Kunst en cultuur zijn voor de elementen die het leven interessant maken, het product van jouw hart, het mijne, en dat van al onze voorvaderen. Dat ene fabuleuze gerecht bij die Indonesiër in Den Haag, de magistrale bruiloft van je zus vorige week, en het favoriete standje van je vriendin: allemaal cultuur. De liveset van Flying Lotus op 5 Days Off, die tranentrekkende foto van "vrouw met kind" in die knusse galerie in Mougins, of de geruisloze moord op Fredo in The Godfather II: allemaal kunst. Het is mij niet duidelijk hoe dinsdagse raadsvergaderingen, een lijsttrekkersdebat bij P&W of de zoveelste "..daar waar het gaat om.." persconferentie van een wat mij betreft volstrekt inwisselbare premier daaraan kunnen bijdragen.

Gelukkig leven we in een land waarin we bij voorkeur spreken over een samenleving in plaats van een maatschappij. In een samenleving help je je buurvrouw op leeftijd met de boodschappen omdat je dat een kleine moeite vind, en zij anders niet de trap op komt. In een maatschappij doe je precies hetzelfde, maar dan omdat je anders een geldboete, of erger, een celstraf krijgt toegewezen. In maatschappijen worden buurvrouwtjes overigens niet zo oud dus voor wie je je gedienstig moet gedragen mag je vrezen, maar goed. Gelukkig leven we daarom ook in een land waarin we op termijn echte managers kunnen kiezen voor bestuurstaken waarbij we nu zijn aangewezen op publiciteitsgeile zwartkijkers. Met dat vooruitzicht kunnen we kunst en cultuur rustig overlaten aan mensen die denken met hun hart. God zij dank.