DJB Retrobak: Mort Garson - Mother Earths Plantasia (Homewood)

Thursday 11 February, 2010

Excentriekelingen heb je in alle soorten en maten, maar zo excentriek als Mort Garson tref je ze zelden. Garson (1924-2008) was een Canadese componist en arrangeur die je moet zoeken in de hoek van MOR ('middle of the road'), exotica, lounge en proto-electronica. In de jaren '60 en '70 produceerde hij een reeks langspelers waarop de Moog synthesizer - toen een nieuw en vreemd instrument - centraal stond. Maar het krankzinnigst is zijn obscure album uit 1976, bedoeld als muziek om planten beter te laten groeien.

Door Alfred Bos

De songtitels alleen al zijn van een surrealistische schoonheid: Ode To An African Violet, Symphony For A Spider Plant, You Don't Have To Walk A Begonia, Rhapsody In Green. En de muziek op Mother Earth's Plantasia is even hallucinant: instrumentale sfeermuziek uit de Moog synthesizer, bedoeld om de dagen van uw groene vrienden thuis te veraangenamen. Midden jaren '70 was het even hip om tegen planten te praten, daar zouden ze van opknappen. Garson ging nog een stapje verder en maakte muziek voor planten. Daar zouden ze sneller van groeien.

Mother Earth's Plantasia was in muzikaal opzicht zijn tijd vooruit. In 1976, toen het album als privé-uitgave verscheen via het Homewood label (hun enige release), was de term 'ambient' nog niet gemunt. Dat gebeurde twee jaar later, toen Brian Eno in de hoestekst van zijn album Ambient 1: Music For Airports schreef "ambient music must be as ignorable as it is interesting". Mother Earth's Plantasia is ambient tot, ahem, in zijn wortels.

Wie Plantasia beluistert, hoort overeenkomsten met een ander excentriek (en actueel) genre: exotica. En dat kan kloppen, want Mort Garson heeft een achtergrond in exotica en lounge. In de jaren '60 was hij als arrangeur betrokken bij opnamen van 'easy listening' acts als Doris Day, Glen Campbell (By The Time I Get To Phoenix) en The Sandpipers (Guantanamera). Ook schreef hij soundtracks voor films en tv shows; Garson is verantwoordelijk voor een van de bekendste lounge hits uit de jaren '60, Our Day Will Come van Ruby & The Romantics (later gecovered door o.a. K.D. Lang).

Dierenriem
Maar Mort Garson is vooral de man van enkele van de allervroegste synthesizer albums. In 1967 maakte hij het conceptalbum The Zodiac - Cosmic Sounds (Elektra), waarop ieder teken van de dierenriem zijn eigen, met de Moog ingekleurd muzikale motief krijgt. Die Moog werd ingespeeld door Paul Beaver, die het jaar daarvoor met Bernie Krause het oer-electronica album The Nonesuch Guide To Electronic Music had gemaakt. The Zodiac werd een cult-hit in de hippe kringen van pschydedelisch Los Angeles en Garson maakte vervolgens een serie van twaalf (!) langspelers, Signs Of The Zodiac,  waarop elk teken van de dierenriem muzikaal werd verklankt.

Bepaald excentriek is ook Morgans 1968 album Electronic Hair Pieces, waarop nummers uit de populaire hippie musical Hair door de Moog worden gehaald. En wat te denken van The Wozard Of Iz, een psychedelische satire of The Wizard Of Oz met geluidseffecten van Bernie Krause? Het kan altijd nog gekker, zoals Garson aantoonde met zijn Black Mass, dat hij in 1971 uitbracht onder de naam Lucifer. U wilt liever mediteren dan de duivel aanroepen? Garson schudde Ataraxia uit zijn mouw, met muziek om bij te mediteren. Ook op Ataraxia: The Unexplained (Electronic Musical Impressions of The Occult) uit 1975 staat de Moog centraal. En dan is er nog een soundtrack voor de slaapkamer: Music For Sensuous Lovers (1971).

Mort Garson heeft een unieke, om niet te zeggen bizarre discografie en de eerste post-moderne producer die Garsons muziek sampelde was, hoe kan het anders, DJ Shadow. Hij gebruikte een fragment van Signs Of The Zodiac: Cancer voor de track Building Steam op zijn meesterwerk Endtroducing uit 1996. Wie op zoek wil naar Mother Earth's Plantasia kan lang zoeken, ook op eBay is-ie niet te vinden. Tijd voor een heruitgave, wie durft?

Mort Garson - Plantasia