DJBroadcast

The Velvet Underground is een van de weinige rockgroepen aan wie een aflevering van de serie Rough Guides is gewijd en dat betekent dat de protegés van Andy Warhol de status van icoon hebben verworven. En waar de VU Rough Guide uitblinkt in feiten en weetjes, heeft het boek in visueel opzicht weinig te bieden. Terwijl de groep rond Lou Reed, John Cale en Nico zo'n fantastisch ogende band was. Het fotoboek The Velvet Underground: New York Art zet dat gemis recht. 

Wie een model als Nico in de groep heeft, vraagt om aandacht van de camera en die heeft The Velvet Underground ook gekregen. Niet van de massamedia, want VU was te anders, te arty, te avant-garde om de zendtijd rond reclameblokken te vullen. Maar de media- en kunstkliek van New York liep weg met de rockende bohemiens uit Manhattan, gefascineerd door het mysterie.

 

Hier was - anno 1967 - een rockgroep die neerkeek op The Beatles en een broertje dood had aan LSD. Ze hadden van een andere planeet kunnen komen, maar spraken Engels. Een hip soort hutspot van intellectuelen lingo en staattaal. En wat zagen ze er vreemd uit! Het leken wel Franse filmstudenten die waren ontsnapt aan de existentialistische wijnkelders van de linkeroever in Parijs.

 

Omdat de groep rondliep in Andy Warhols Factory, de hotspot van het toenmalige mediacentrum van de wereld, New York, waren ze vrijwel ieder moment van de dag omgeven door camera's en microfoons. Een selectie van die snapshots, portretten en reportages is op prachtige wijze uitgegeven in het koffietafelboek The Velvet Underground: New York Art. En met hun arty uiterlijk passen ze wonderwel in de canyons van Manhattan. Als bloemenkinderen kun je je The Velvet Underground nauwelijks voorstellen. Zwart vloekt met day-glo.

 

De foto's worden afgewisseld door memorabilia als posters, flyers, handgeschreven songteksten en krantenknipsels; ze vormen met elkaar een schitterend portret van de late jaren '60. Al dat beeld schreeuwt om een beschouwend woord en dat wordt geleverd door bijdragen van ondermeer Vaclav Havel (voormalig president van Tsjechië en groot VU fan), rockcritici Lester Bangs en Jon Savage, en een gesprek tussen VU leden Lou Reed en drumster Mo Tucker. 

 

The Velvet Underground: New York Art laat letterlijk zien wat er in de jaren '60 nodig was om als creatieveling het bewustzijn van de massa binnen te dringen: een stortvloed van simulacra, mediaproducten in beeld en geluid. Dat is voor de muzikant van vandaag de dag gesneden koek. Dit boek laat aan de hand van het best denkbare voorbeeld zien hoe de 'mediaisering' van de pop van de grond kwam. Verplicht studiemateriaal voor de marketeers van vandaag en morgen. En een feest voor het oog voor iedereen die nog steeds - heel ouderwets, maar wel zo nuchter - luistert met zijn oren.

 

Johan Kugelberg - The Velvet Underground: New York Art (Rizzoli International Publications) gebonden, 304 pagina's, prijs circa € 45,00