Zuco 103 is van de wereld

Tuesday 8 July, 2008

Ze halen hun inspiratie overal vandaan - bossa, wereldmuziek, pop - en zo klinkt hun muziek ook, als een amalgaan van exotische klanken. Zuco 103 uit Amsterdam is de belangrijkste Nederlandse bijdrage aan de mengvorm van bossa nova en electronica die men 'brazilectro' noemt. Sterker, de term komt van de groep (het is de B-kant van en van hun eerste singles) en ze worden internationaal gezien als wegbereiders van dat eclectische en 21ste eeuwse geluid. "Te gek dat zoiets tien jaar kan overleven en dat we nog steeds succes hebben."

Door Alfred Bos

Zuco 103 is bij toeval ontstaan. Drummer Stefan Kruger Nederlander van geboorte) speelde in de Amsterdamse jazzband SFeQ en zangeres Lilian Vieira (Braziliaanse van geboorte) was gevraagd om het nummer Agua Mineral voor de groep in te zingen. Toen daar een remix van werd gemaakt, vroeg Kruger toetsenman Stefan Schmid (Duitser van geboorte) voor assistentie. "In de studio kwamen Stefan en ik erachter dat je uit een hip hop track vrij eenvoudig een drum 'n bass beat kunt maken", zegt de andere Stefan, Schmid. "Een kwestie van tempo verdubbelen. De stem van Lilian klonk daar heel goed bij. Daar moesten we meer me doen. Niet typisch Braziliaans, maar er onze eigen persoonlijke muziek van maken. Dat was het uitgangspunt."

Aqua Mineral stond ook op Zuco's debuutalbum, Outro Lado, dat in 1999 uitkwam, vlak voor de lounge hausse en de golf aan bossabreaks (een alternatieve term voor brazilectro) die de clubs rond 2000 overspoelde. "De tijd was er kennelijk rijp voor", zegt Stefan Kruger. "Midden jaren negentig kwam electronische muziek los te staan van hip hop en house. Er kwamen opeens cross-overs, electronica werd gebruikt op andere manieren. Daaruit is ook lounge ontstaan. Wij waren één van die cross-overs."

Een kleine tien jaar en vier albums later - live opnames en remix collecties niet meegerekend - is Zuco 103 vaker in het buitenland te vinden dan in Nederland. Ze houden de naam van Nederland als multiculturele samenleving hoog en illustreren hoe breed het muzikale palet achter de dijken is. "In Engeland worden we gezien als wereldmuziek", zegt Stefan Kruger. "In Frankrijk zijn we een soort electronische cross-over act en in Spanje behandelt men ons als popband."

Gevoel van vrijheid

Het nieuwe (vierde) album, After The Carnaval, is deels opgenomen in Lilian Vieiri's geboorteland, Brazilië. Stefan Kruger: "We waren daar om ons tweede album te presenteren en we dachten: laten we met lokale muzikanten de studio in gaan en kijken of het wat wordt. Op After The Carnaval hebben we de tempo's iets teruggeschroefd. De samba's worden steeds sneller, die zitten in Brazilië al op 160 beats per minute. Dat komt omdat het liedje in drie minuten op tv gepropt moet kunnen worden. We vonden het tijd om een plaat te maken die iets meer de tijd neemt."

Opnemen in Brazilië of Amsterdam maakt voor Kruger weinig verschil. Het gaat om wat er uiteindelijk op de band komt. Maar had Zuco 103 - met zijn internationale samenstelling en eclectische geluid - ook in een andere stad dan Amsterdam van de grond kunnen komen? "Hm, goeie vraag", zegt Stefan Schmid. "Ikzelf kom uit München en ik probeer me voor te stellen of het
daar ook gebeurd zou kunnen zijn - ik denk het niet. Het gevoel van vrijheid: we proberen iets nieuws, los
van wat de mensen om ons heen denken, en proberen daar een succesvol project van te maken... ik denk niet dat dat in München had gekund. In Amsterdam heb je de sfeer van 'we doen ons eigen ding' en dat zie ik in andere steden niet zo gebeuren."

En met al die tournees door het buitenland - ze hebben net Engeland en Frankrijk gedaan en vertrekken na de zomer naar Amerika - is Nederland dan nog wel belangrijk voor de groep? "Heel belangrijk", stelt Schmid."We wonen hier en onze muzikale omgeving is hier, dus ook de invloeden die je opdoet. Nederland is een rijk land, men betaalt hoge gages en we hoeven niet ver te reizen. Dus de kosten zijn fors lager dan als we in het buitenland met zes man (of negen, inclusief crew) op
tournee gaan. We verdienen hier een groot deel van het geld, wat we op tournee door het buitenland weer uitgeven want toeren is erg duur."

Jarenlang heeft de groep zich tegen het etiket brazilectro verzet. Stefan Schmid: "We waren er niet blij mee dat men die term van ons had gejat. En bovendien wilden we ons niet beperken tot die stijl. Lange tijd hebben we die term afgehouden, maar nu steken we er de draak mee en roepen we dat we de uitvinders zijn van de brazilectro. Nu het niet meer hip is. Grapje dus."

Het album After The Carnaval is uit via het Amsterdamse DOX label. Op zaterdag 19 juli treedt Zuco 103 op tijdens de Heineken Refreshing Sounds Sessions in strandtent Timboektoe in Wijk Aan Zee.